FAQ - Certyfikacja CE maszyn i urządzeń

Firma PPUH MK dołożyła wszelkich starań, aby stworzyć witrynę przewidując i zaspokajając wszystkie potrzeby naszych klientów.
W tym celu sporządziliśmy m.in. listę najczęściej zadawanych pytań. Jeżeli nie znajdą Państwo odpowiedzi na swoje pytanie na poniższej liście, proszę skontaktować się z nami, wykorzystując numer +48696614730

Czy procedura loto „lockout tagout” ma prawne uzasadnienie. czy jest obowiązek jej stosowania w UE, co obejmuje ta procedura?

- Tak, LOTO ma prawne uzasadnienie w UE tylko w jednym przypadku: gdy producent, lub firma ją wdroży do zastosowania. Innymi słowy - jeżeli procedura jest wydana w DTR’ce producenta (DTR jest dokumentem prawnym) należy ją stosować. Dyrektywy, normy EU na razie nie nakazują stosowania LOTO. USA ma taki obowiązek.
- Celem procedury jest zabezpieczenie osób przed wypadkiem urazowym, jak i sprzętu przed zniszczeniem, w czasie czynności serwisowo-naprawczych urządzenia / systemu, w wyniku jego niespodziewanego uruchomienia, lub uwolnienia energii. Procedura dotyczy wszystkich aktywności serwisowo-naprawczych tj. testowania, regulacji, instalacji, czyszczenia, odblokowywania, konserwacji, smarowania, naprawy, modyfikacji, lub przezbrojenia sprzętu, wykonywanych przez współpracowników, lub kontraktorów.

Nazewnictwo: DTR maszyny, czy forma ta jest właściwa? - przecież to stara nazwa ... dokumentacja dostosowania, lub dostosowawcza - czym jest - to jakiś wymóg prawny norm technicznych?

- Dyrektywy, normy zharmonizowane nie ujmują nazw własnych dokumentów - sam miałem przypadek małego sporu, - osoba - pracownik znanej firmy wyraźnie pokpiwał sobie z tego, że używamy nazwy DTR (Dokumentacja Techniczo - Ruchowa). To fakt, w naszej firmie dalej nazywamy DTR - DTR’ką, ale pod tytułową nazwą piszemy drugą - bardziej europejską znaczeniowo nazwę - Paszport maszyny. Nie zgodziłem się na nazwę proponowaną przez „ów” pracownika
- Instrukcja obsługi i eksploatacji, gdyż ta nazwa zawiera się tylko w części DTR tj. warunków obsługi i eksploatacji.
Moim zdaniem nie ma powodów do spierania się o tytuły, gdy pod względem bezpieczeństwa w przemyśle jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia.

- Dokumentacja dostosowawcza: to dokument przeprowadzenia dowodów przejścia przez harmonizację z Dyrektywą Nowego Podejścia. (patrz poniżej). Co powinna zawierać dokumentacja dostosowawcza?

- Nie wszystko uda mi się to tutaj opisać, po pierwsze to warunek indywidualny zależny od samej maszyny czy też linii produkcyjno-technologicznej.
Na pewno powinno być: szacowanie stref zagrożeń, analizy ryzyka z ich kartami, obliczenia akceptowalności, badania wg. definicji norm zharmonizowanych, obliczenia odległości bezpiecznych osłon barier czy też kurtyn i wiele innych wg. jak już pisałem zależności konstrukcji samej maszyny.
Jedno co warto to ująć to w jednym dokumencie tj. pt. Dokumentacja dostosowawcza, gdyż nie sposób w razie kontroli odszukać rozśrodkowanych po różnych działach dokumentów które po latach i tak się zagubią.

Deklaracja zgodności WE, czy należy ją przekazywać odbiorcy maszyny w raz z DTR?

- To zależy od przypadku -i tak i nie. - w rozumieniu różnic typów Deklaracji.
Tak należy - zawsze przekazywać Deklarację Zgodności WE/CE maszyny ukończonej, a w przypadku Linii produkcyjnej Deklarację Zespołu Maszyn.
- Nie należy- jeżeli harmonizujemy wyrób nieukończony,
wtedy wystawienie Deklaracji Zgodności WE/CE przynależy oraz jest obowiązkiem integratora -producenta -odbiorcy i on ma obowiązek utrzymywać dokumentację procesową - dostosowawczą do kontroli przez okres 10 lat i ponad do zakończenia roku kalendarzowego.
Dla maszyny nieukończonej wystawiamy Deklarację Zgodności Maszyny Nieukończonej.

[Otrzymałem deklarację zgodności do zakupionej nowej maszyny jednak mam wątpliwości co do stanu jej bezpiecznej pracy.
Co zrobić, aby doprowadzić ją do stanu mniejszego ryzyka pracy]

- Wyłączyć pilnie maszynę z ruchu i nie eksploatować jej
- Nie naprawiać, nie modernizować jej na własną rękę.
- Wezwać producenta wcześniej wysyłając pisemne uzasadnienie reklamacji w sprawie nie dopełnienia warunków technicznych bezpieczeństwa pracy maszyny, co może być spójne z nie wypełnieniem obowiązków oznakowania CE.
- W przypadkach braku woli producenta do poprawy stanu, można wezwać niezależny organ jednostki nadzory rynku, lub firmę uprawnioną do wykonania audytu, celem wykazania producentowi braków z roszczeniami odmowy odbioru i dalszymi roszczeniami finansowymi.

Czy prawdą jest, że zmieniają się przepisy w 2027r?
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1230 z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie maszyn zastępuje dotychczasową dyrektywę maszynową 2006/42/WE i w pełni zacznie obowiązywać 20 stycznia 2027 roku, co w praktyce będą oznaczać te zmiany?]

-Ze wstępnych analiz wynika, że nowa dyrektywa będzie posiadała zmiany w pkt. dotyczących odpowiedzialności karnej. Będzie bardziej wymagająca w części niedopełnienia postaw prawnych. Czytelniejsze klauzule kto, za co odpowiada, wraz z poprawionymi aktami wykonawczymi kierowanymi do jednostek nadzoru świadczą o tym, że może wzrosnąć karalność za uchybienia. PIP i inne służby będą posiadać własne konto i zgodnie z prawem będą mogły wejść na teren zakładu celem wykonania czynności kontrolnych bez powiadamiania strony.
- Zaostrzono kryteria, wprowadzono jednoznaczne wymogi dotyczące językowych wydań dokumentacji maszynowych i innych jej towarzyszących oraz oznakowania bezpieczeństwa. Prawdopodobnie znajdzie się w Dyrektywie obowiązek tłumaczenia dokumentów na język obowiązujący u odbiorcy maszyny, a nie jak do tej pory możliwość tłumaczenia na jeden z trzech języków „głównych” UE.
- Szereg nowych postanowień Dyrektywy dotyczy warstw remontów maszyn, a w tym wymogów o częstych przypadkach Ceryfikacji CE remontowanej maszyny od początku według Wymagań Zasadniczych.

Czym jest Dyrektywa Wymagań Minimalnych i kogo ona dotyczy?

Tak, wymogi minimalne dla maszyn nadal będą obowiązywać i nie zostaną zniesione.
Wokół przepisów maszynowych pojawia się wiele pytań, ponieważ 20 stycznia 2027 roku wchodzi w życie nowe unijne Rozporządzenie Maszynowe (UE) 2023/1230. Zastąpi ono dotychczasową Dyrektywę Maszynową 2006/42/WE.
Ta rewolucja dotyczy jednak wyłącznie wymagań zasadniczych (dla producentów wprowadzających nowy sprzęt na rynek). Z kolei wymogi minimalne wynikają z zupełnie innego aktu prawnego i realizują inne cele;
- dotyczą onę odbiorców maszyn nowych i używanych. Nawet w okresie pierwszego uruchomienia (oddania do eksploatacji operatorom pracodawca ma obowiązki do wypełnienia w ramach tej Dyrektywy pomimo, iż maszyna ta posiada znak CE. Te same obowiązki dotyczą maszyn starszych plus jak wiemy z Dyrektywy Narzędziowej obowiązek modernizacji maszyny do akceptowalnych wymogów bezpieczeństwa.
- Dyrektywa Wymagań Minimalnych nakazuje stworzenie dokumentacji „życia” maszyny, którą Nadzór może kontrolować przez okres 5ciu lat. Wymagane są instrukcje stanowiskowe, karty ryzyka stanowiskowego, DTR musi być przy maszynie w bezpośredniej bliskości, analizy ryzyka do każdej zmiany, procedury bezpieczeństwa ustanowione dla maszyny, lub systemu itp.
Kiedy znak CE, a kiedy Deklaracja maszyny nieukończonej?
- Znak CE nadaje się wtedy, gdy w ramach jednego producenta jest wykonany projekt kompletny, tzn mechaniczny, sterowania, elektryczny, itd., budowa maszyny. Należy pamiętać, że znak CE to odpowiedzialność w znaczeniu prawnym i można wymagać od firmy zewnętrznej, która wykonuje projekt i budowę np. sterowania (lub inne) w ramach odpowiedzialności za tę część, którą wykonuje -Deklaracji maszyny nieukończonej. Wtedy wraz z produktem musi dostarczyć dokumentację montażu, warunki niedozwolonego przeznaczenia oraz najlepiej opis funkcjonalności i inne wymagane (opis do części DTR). Producent wprowadzający maszynę do obrotu wykorzystuje powyższe materiały i zobligowany prawem jest do harmonizacji według wymogów zasadniczych nadając znak CE dla całości.

Znaczące błędy w przemyśle maszynowym dotyczące Oznakowania bezpieczeństwa maszyn?

- Maszyny używane -starsze - należy tabliczki bezpieczeństwa, piktogramy wymienić jeżeli są nie czytelne.
Teksty opisów muszą być przetłumaczone.
- Kolory przycisków pulpitów, kolory kolumn świetlnych – znaczeniowej informacyjnej sygnalizacji często są mylone i niezgodne z przepisami prawa. Dotyczy to wielu przypadków maszyn nowych, gdzie nadano znak CE.
Produkt obrabiany przez maszyny, zależność maszyna - produkt?
- Niektórzy producenci maszyn nie podejmują analiz ryzyka tworzonego przez produkt obrabiany.
Przykład 1: produkty spożywcze i rolne pyły- Bawełna, Białko jaj, Błonnik / Celuloza, Chmiel, Cukier, Drzewo korkowe, Gluten, Herbata, Kakao Kasza manna, Skrobia ryżowa, Skrobia kukurydziana, Skrobia pszeniczna, (specyfikacja nie zawiera wszystkich produktów) -stanowią zagrożenie wybuchowe.
Podejściem błędnym jest założenie podczas budowy maszyn, -cytat „produkt to odbiorcy problem, a nie nasz”. Producent w prezentowanym powyżej przypadku powinien wykonać maszyny w ATEX i wydać oznakowanie EX.
Przykład 2: Załóżmy, że maszyna „otrzymuje” wsad jaka półprodukt, który jest groźny dla zdrowia. Czynniki zagrożeń poprzez wdychanie, bezpośrednie dotknięcie, kontakt ze skórą, bądź to zaprószenie oczu, lub chory oczu i inne znacząco mogą wpływać na zmiany do wykonania w okresie budowy maszyn. Należy specyfikować wszystkie półprodukty o charakterystyce – niebezpieczne. Należy pobrać od producentów tychże półproduktów warunki eksploatacyjne oraz listę zagrożeń wytwarzanych przez półprodukt.
Producent maszyny w czasie jej budowy powinien dokonać analizę (y) ryzyka zmniejszając owe ryzyka poprzez konstrukcję i inne formy redukcji niebezpieczeństwa.